fbpx
-2.3 C
Vranje
sreda, 19.01.2022

Dolina Pčinje kakvu ne znamo – Neobične zaštićene ptice i nastanak jedne države

Odabrani članci

Slobodna reč – Specijalno štampano izdanje

Klikom na naslovnu stranu otvorite i čitajte specijalno (rođendansko) štampano izdanje Slobodne reči. Na oduševljenje građana, svih 3.000 primeraka podeljeno je na šetalištu u...

Beograđanima 2.500 evra za povećanje nataliteta u Vranjskoj Banji

ISPRAVKA: U specijalnom štampanom izdanju portala Slobodna reč, u tekstu Beograđanima 3.000 evra za povećanje nataliteta u Vranjskoj Banji  je za projekat "Prioritet - Borba...

Mozaik skupo košta neodržavanje, niko neće dozvoliti da se samo “zakrpi”

Nakon pisanja portala Slobodna reč o tragičnom propadanju monumentalnog mozaika Karta Vranja Stevana Čukića iz 1975. godine na Trgu Republike, reakcije lokalnih umetnika i zalaganja kustosa Narodnog muzeja...

Odlično znam kako je biti odbačen

VRANJE - Maturantkinji srednje Ekonomsko-trgovinske škole i srpskoj reprezentativki u karateu Tamari Misirlić društvene mreže su, kao i većini devojaka njenih godina pune fotografija...

Angažovani, posvećeni i nacionalno prenošeni “strani plaćenici” i “budale”

Prošlo je godinu dana otkad se naša "vrana" vinula u medijsko nebo iznad Vranja. Od 27. aprila 2020. godine ona ponosno stoji na logotipu...
Sanja Petrov
Sanja Petrov
Izvršna urednica. U novinarstvu od 2011. godine. U slobodno vreme bavi se pevanjem.

Manastir Sv. Prohor Pčinjski i predeo oko njega, granični prelaz sa manje gužve, poneki roštilj pored reke Pčinje i konačno, sve popularniji na Instagramu Vražji kamen i drveni most – atrakcije koje se najčešće preporučuju turistima. Međutim, Dolina Pčinje koja je još 1996. označena kao Predeo izuzetnih odlika, “krije” međunarodno značajna botanička područja, neobične ptice koje su međunarodno i nacionalno značajne ali i priču o nastanku jedne države.

Dolina reke koja se ubraja u jednu od najčistijih u Srbiji, zvanično je proglašena kao Predeo izuzetnih odlika (PIO) u Srbiji 1996. godine. Tada je definisan i prostor – dolina Pčinje u podrudčju opštine Bujanovac i katastarskih opština Jablanica, Starac i Vogance. Kasnije je izvršena revizija područja, povećana je površina pod zaštitom i prostire se na krajnji jug Srbije do granice sa Severnom Makedonijom.

“O Dolini Pčinje stara se Srpska pravoslavna crkva – Pravoslavna Eparhija Vranjska iz Vranja” – član 6. Uredbe o zaštiti predela izuzetnih odlika Dolina Pčinje, Službeni Glasnik RS, br. 55, 31.12.1996.

Predeo Pčinjske doline u podgorini planine Kozjak pripada kraju Kozjačije, a gornji deo sliva ove reke se izdvaja kao Pčinja, odnosno Gornja Pčinja. Kako stoji u objavi Ministarstva zaštite životne sredine, osnovna celina prostora je dolina reke Pčinje uokvirena padinama planina Kozjak i Starac i jednim delom Širokom planinom. Administrativna područja prirodnog dobra pripadaju opštinama Bujanovac (Uzovo, Starac, Jablanica, Vogance i Sejace) i Trgovište (Mala Reka, Barbace i Rajčevce).

Prirodna “kraljica” Juga

Pčinja, reka nastala od više izvora u dolini planine Dukat, protiče kroz dve države, leva je pritoka Vardara te pripada Egejskom slivu. Odlikuju je klisure i meandri, kao i raznovrsni prirodni elementi koji se smenjuju kroz celu dolinu. Mnogi zaljubljenici u prirodu kao najveću vrednost navode pejzaže i vidikovce sa kojih “puca” pogled na “dinamične kreacije prirode”. Njenu dolinu su “opkolile” strmine planine Starac na zapadu, padine planine Kozjak na istoku, Crni krš, Staračka kula na severu i masiv Kozjaka na jugu. Flora i fauna su bogate, a najpoznatija turistička atrakcija je svakako kulturno-istorijski spomenik i bitan objekat Srpske pravoslavne crkve, manastir Sv. Prohor Pčinjski.

Gornji tok skriva sve popularniju i “fotogeničnu” lokaciju, takozvani Prosečnik, u narodu poznat kao Vražji kamen. Karakterišu ga moćne, kupaste kamene kule nalik onima u Đavoljoj varoši, koje su visoke pedesetak metara.

Viseći, drveni most kod Vražjeg kamena, Trgovište; Foto: Wikimedia Commons

Pored pešačenja, planinarenja kroz dve kraće planinarske staze Četiri hrasta Isposnica, biciklizma, izleta, plivanja, kampovanja i rekreativnog ribolova, retko se ističe posmatranje ptica. Koliko je poznato, u Gornjem Starcu ima tri osmatračnice i korišćenje se ne naplaćuje.

Neobične ptice

Kao što je već pomenuto, područje Pčinje je uvršteno u međunarodno značajna botanička područja (Important Plant Areas – IPAs) i ono je međunarodno i nacionalno značajno područje za ptice (Important Bird Areas – IBAs). Najveća i najuticajnija svetska organizacija Bird Life International koja se bavi pticama, u bazi ima Dolinu Pčinje, između ostalog kao stanište za tri neobične, ugrožene vrste (tzv. trigger species).

Prvi od tri koraka do nezavisne Makedonije “pušten” u Dolini Pčinje

Nakon Drugog svetskog rata, temelji državnosti današnje Severne Makedonije u sastavu Jugoslavije, postavljeni su na prvom zasedanju Antifašističke skupštine narodnog oslobođenja Makedonije (ASNOM) koje se održalo 2. avgusta 1944. godine u vodenici u blizini manastira Sv. Prohor Pčinjski, koja nažalost, više ne postoji.

Prema članku portala Radija Slobodna Evropa, poslednji makedonski zvaničnik koji je Ilinden obeležio kod manastira Sv. Prohora Pčinjskog bio je nekadašnji predsednik Sobranja tadašnje BJR Makedonije Nikola Popovski, 2. avgusta 2003. godine. Srpska pravoslavna crkva je još početkom devedesetih iz kruga manastira izmestila spomen-ploču na kojoj pisalo da je u tu održano prvo zasedanje ASNOM-a.

Tada je ASNOM proglašen za vrhovno zakonodavno i izvršno telo i najviši organ državne vlasti u novoosnovanoj, demokratskoj Makedoniji, izabran je Prezidijum tj. predsedništvo ASNOM-a, makedonski jezik je uveden kao službeni, Ilindan je proglašen za narodni i državni praznik, najavljeno je drugo zasedanje i odobren rad takozvanih štabova Narodno-oslobodilačke vojske i partizanskih odreda Makedonije. Usledila su još dva zasedanja u Skoplju, a na poslednjem održanom od 14. do 16. aprila 1945. godine, formirana je prva Vlada Federalne Makedonije.

Pratite nas i na društvenim mrežama: Facebook, Instagram i Twitter.
Instalirajte mobilnu aplikaciju sa Google Play ili App Store.

- Reklama -
- Reklama -

Poslednji članci

Vlada ponovo menja izborne zakone u izbornoj godini

BEOGRAD - Vlada Srbije usvojila je juče set izbornih zakona, a to su Predlog zakona o izboru predsednika Republike, Predlog zakona o izboru narodnih...

Kraća izolacija, kontrolni PCR o trošku države

BEOGRAD - Predlog da oboleli od kovida od sada moraju da budu u kućnoj izolaciji 10, umesto 14 dana, biće deo novog stručno-metodološkog uputstva...

Preko 200 zaraženih za jedan dan

VRANJE - Prema poslednjim podacima Gradskog štaba za vanredne situacije, na kovid 19 testirano je 828 osoba sa teritorije Pčinjskog okruga. Analize su pokazale...

“Da južnije ne bude tužnije”: Aktivisti iz komšiluka pozivaju mlade na trening

VRANJE - Udruženje "Aktivisti iz komšiluka" organizuje "Trening o aktivizmu" koji je namenjen mladima (15 do 30 godina) iz Vranja. Trening će biti održan...

Većnici sutra o parkiranju, vazduhu, novcu za verske zajednice i “Vranjskoj gradskoj pesmi”

VRANJE - U utorak, 18. januara, sa početkom u 08:00 sati, biće održana 74. sednica Gradskog veća. Članovi Veća razmatraće, između ostalog, Predlog Odluke...

Budite odgovori prema sebi i drugima!

ВАКЦИНИШИТЕ СЕ! 💉

Društvena odgovornost će nas izvući iz pandemije. Ne širite neproverene informacije!