16.7 C
Vranje
petak, 05.03.2021

Čuvar trona vranjskih episkopa – Patrijarh Irinej, nekoliko puta na čelu Vranjske eparhije

Odabrani članci

[EKSKLUZIVNO] Urednik “Kod Civrića”: Biti naša tema je politički prestiž

Po prvi put od osnivanja 2012. godine, a nakon višegodišnje pauze u objavljivanju, urednik satiričnog bloga i kreator sadržaja na Facebook stranici Kod Civrića u...

Milion iz gradskog budžeta za izbornu kampanju u Vranju

VRANJE / BEOGRAD - Državna Agencija za borbu protiv korupcije je, nakon ukazivanja organizacije Transparentnost Srbija na nelogičnosti u bazi podataka o finansiranju izborne kampanje,...

10 godina od lažne najave vlasti da je Vranje prvi grad u Srbiji bez plastičnih kesa

VRANJE - Pre deset godina svi nacionalni mediji, uključujući Radio-televiziju Srbije, preneli su pompezne najave i odluku gradskih vlasti da će od 1. septembra...

Autor knjige “Zablude srpske istorije”: Nema podataka o boravku Gavrila Principa u Vranju

VRANJE - Poznati srpski istoričar Dejan Ristić, autor knjiga Mitovi srpske istorije i nedavno izdate Zablude srpske istorije, u kojima je naučnim dokazima "razbio" neke...

Stojanović: Mladi u Srbiji prepoznaju dobre strane EU, opozicija da iskoristi stav evroparlamentaraca

BEOGRAD – Opozicija mora da iskoristi to što postoje grupe u Evropskom parlamentu koje neće da sklone pogled sa svega što se dešava u Srbiji,...
Avatar
Slobodna reč
Društveno angažovan, objektivan i nezavisan nacionalni portal sa sedištem u Vranju.

Vranje i okolina su kroz svoju novovekovnu istoriju dugo bili u sastavu pravoslavne eparhije Skopske. U to vreme eparhija je bila u rangu mitropolije i bila je u sastavu Vaseljenske patrijaršije sa sedištem u Carigradu.  Mitropoliti skopski su u to vreme bili etnički Grci. Od oslobođenja Vranja od Osmanske vlasti 1878. godine, severni deo skopske mitropolije koji se našao u nezavisnoj Srbiji pridodat je 1882. godine Eparhiji Niškoj, na čijem je čelu bio mitropolit Viktor Čolakov(ić), etnički Bugarin, koji je i pre oslobođenja bio niški mitropolit. Od 1932. godine dolazi do ponovne pomene, pa je teritorija današnje eparhije izdvojena iz sastava Niške eparhije i ponovo pripojena Skopskoj mitropoliji.

Nakon Aprilskog rata 1941. godine, Bugarska je okupirala jugoistočne delove Kraljevine Jugoslavije. Okupaciona vlast je proterala srpske arhijereje, pa i mitropolita skopskog Josifa Cvijovića, dok je Bugarska pravoslavna crkva na okupiranom području uspostavila svoju upravu. Nakon oslobođenja zemlje Sveti arhijerejski sinod SPC je 1944. godine doneo odluku o povratku svih prognanih arhijereja i sveštenika u svoje eparhije i parohije. Ubrzo se ispostavilo da nova komunistička vlast u mnogim slučajevima nije želela da dopusti povratak na prethodno stanje, što se naročito ispoljio u eparhijama SPC na teritoriji Makedonije. Mitropolit skopski Josif od novih državnih vlasti Makedonije nije dobio dozvolu da se vrati svoju eparhije, čime je označen početak stvaranja današnje nekanonske Makedonske pravoslavne crkve.

Od tada područje Skopske mitropolije, koje je ostalo na teritoriji Srbije, egzistira pod imenom “Deo eparhije skopske” sa sedištem u Vranju. Crkvena organizacija pod tim nazivom ostaje sve do maja 1975. godine kada Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve donosi odluku o obnovi Vranjske eparhije sa sedištem u Vranju.

Irinej, čuvar trona vranjskih episkopa

Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve doneo je 30. maja 1975. godine odluku o obnavljanju Pravoslavne eparhije vranjske, sa sedištem episkopa u Vranju. U sastav ove eparhije ušla su i namesništva: Pčinjsko, sa sedištem arhijerejskog namesnika u Vranju, Masuričko-poljaničko, sa sedištem arhijerejskog namesnika u Vladičinom Hanu, Bosiljgradsko, sa sedištem arhijerejskog namesnika u Bosiljgradu i Preševsko sa sedištem arhijerejskog namesnika u Bujanovcu.

Kamen temeljac Eparhijskog dvora

Obnovljena eparhija se privremeno nalazila pod administrativnom i duhovnom vlašću episkopa niškog Jovana Ilića, a potom, posle smrti episkopa Jovana 1975. godine, pod vlašću novoizabranog episkopa niškog Irineja Gavrilovića. Tako je Irinej, episkop niški i administrator Vranjske eparhije, decembra 1976. godine položio kamen temeljac za izgradnju Eparhijskog dvora u Vranju.

Juna 1978. godine, arhimandrit Domentijan Pavlović, dotadašnji rektor Bogoslovije Svetog Save u Beogradu, izabran je za prvog episkopa Vranjskog. Na sam dan ustoličenja novoimenovanog episkopa Vranjske eparhije, Domentijana, septembra 1978. godine, završena je izgradnja Eparhijskog dvora i izvršeno osvećenje istog.

Episkop Domentijan nasrtradao je u saobraćajnoj nesreći jula 1983. godine na putu kod Velike Plane. Sahranjen je u vranjskoj Sabornoj crkvi. Do izbora novog episkopa eparhije Vranjske istom je administrirao episkop niški gospodin Irinej.

Novi episkop Eparhije vranjske postao je dotadašnji vikarni episkop moravički, vikar tadašnjeg patrijarha Germana, gospodin Sava Andrić. Za episkopa moravičkog hirotonisan je na Duhove 1982. godine, a za episkopa vranjskog ustoličen je na gradsku slavu grada Vranja – Duhovski ponedeljak, 1984. godine. Na čelu eparhije Vranjske ostao je do izbora za episkopa braničevskog 1991. godine. Umro je u Požarevcu 1993. godine gde je i sahranjen kraj Saborne crkve sv. Arhangela Mihaila.

Administrator i početkom ’90-ih 

Do izbora novog episkopa Vranjske eparhije, 1991. na 1992. godinu eparhijom ponovo administrira episkop niški gospodin Irinej. Na redovnom zasedanju Svetog arhijerejskog sabora SPC, maja 1992. godine za novog episkopa Vranjskog izabran je arhimandrit Pahomije Gačić. 23. avgusta iste godine je hirotonisan i ustoličen od strane patrijarha Pavla i više arhijereja pravoslavne crkve u Sabornom hramu Svete Trojice u Vranju.

Irinej Gavrilović, profesor i rektor Prizrenske bogoslovije, prvo je 1974. izabran za vikarnog episkopa moravičkog, vikara patrijarha Germana, dok je za episkopa niškog izabran maja 1975. godine. Posle smrti patrijarha Pavla, 22. januara 2010. godine na vanrednom zasedanju Svetog arhierejskog sabora Srpske pravoslavne crkve izabran za patrijarha srpskog, ustoličen je u beogradskoj Sabornoj crkvi, a potom i u Pećkoj patrijaršiji. Od posledica zaražavanja virusom COVID-19 preminuo je u Vojno-medicinskom centru Karaburma, zvanično u 7:07 ujutru, 20. novembra 2020. godine.

Pratite nas i na društvenim mrežama: Facebook, Instagram i Twitter.

- Reklama -

Poslednji članci

Komrad: 36 “kovid” sahrana od početka godine

VRANJE - Izvršna direktorka javno-komunalnog preduzeća Komrad Nela Cvetković izjavila je za Novosti da su od početka 2021. godine zaposleni ovog preduzeća obavili 36 "kovid"...

Janković: Dramatično pogoršanje u Vranju i Nišu

NIŠ / VRANJE - Zamenik direktora Kliničkog centra Niš i direktor Klinike za anesteziju i intenzivnu terapiju KC Niš, u današnjem gostovanju na RTS-u...

Mladima svejedno hoće li u vojsku, eksperti protiv: Politička korist, još više će napuštati zemlju

BEOGRAD - Na pitanje da li podržavaju uvođenje vojnog roka, čak 72 odsto mladih muškaraca iz Srbije je odgovorila potvrdno, stoji u istraživanju koje...

Donje Vranje dobija kovid ambulantu

VRANJE - Neophodno je aktuelne kapacitete "pojačati" još jednom kovid ambulantom, a planirano je da ona bude otvorena u naselju Donje Vranje, izjavio je...

Masovniji otpust u Vranju, ostalo još 15 mesta

VRANJE - U poslednja 24 sata iz kovid objekata ZC Vranje otpušteno je 34 pacijenta, dok je na bolničko lečenje primljeno 19, saopšteno je...